;" alt="واتساپ" />
        
          
            صفحه ۱ از ۳۳
ایجاد سرزمین پایدار در گرو توسعه و
امن کردن محیط زیست و اکو سیستمهای موجود
[DOCUMENT TITLE]
نویسنده : محمدحسین رحمانیان کوشککی 
آینده بشریت وابسته به این است که آیا دیدگاهی براي هدايت گذار به سمت پایداری از مقیاس هاي
مختلف از مناظر محلي نسبت به سياره زمین بعنوان يك كل وجود دارد ؟؟؟؟ ؟ اگر دیدگاهی وجود
داشته باشد علم پایداری در هسته اين ديدگاه نهفته و چشم اندازها و نواحي آن ، نشان دهنده دامنه
اي از يك مقياس محوري است.
اهداف اصلی این مقاله عبارتنداز:
1- روشن سازی مفاهیم و تعاریف کلیدی پایداری از جمله تعریف براندتلند،خطوط سه گانه
پايين،ضعف و قدرت پايداري، انعطاف پذیری،رفاه بشری و سرویس های اکوسیستمي.
2- آزمودن تعاریف کلیدی و مفاهيم سیمای پایداری سرزمین شامل آنهایی است که از مفاهیم عمومی
مشتق شده و آنهایی که برای سیمای سرزمین ویژه توسعه يافته است.
3-پیشنهاد تعیین یک چهارچوپ برای توسعه علم پایداری سیمای سرزمین.
پایداری سیمای سرزمین بعنوان ظرفیت چشم انداز مداوم پايدار تعريف مي گردد كه ارائه كننده چشم
انداز ويژه سرويس هاي اكوسيستمي طولاني مدت و ضروري براي حفظ و بهبود رفاه انسان است.
اساسا" رفاه انسان سفر است نه مقصد. علم پایداری سیمای سرزمین مكان محور است و از علم برای
درک و بهبود بخشيدن به ارتباط بين سرويس هاي اكوسيستمي و رفاه انسان در تغییر سیمای
سرزمین تحت بازخوردهاي داخلی و اختلالات خارجی الهام مي گيرد. در حاليكه علم پایداری سیمای
سرزمین مكان محور است و روی مناظر و مقياس هاي محلي تاکید می کند نبايد از عظمت بين
تعاملات سيماي سرزمين و ارتباط سلسله مراتب چه در مقياس هاي كوچك و چه گسترده چشم پوشي
شود.
برای پیشرفت علم پایداری سیمای سرزمین روش هاي صريح مكاني بويژه روشهاي تجربی که
امكان استفاده از چشم اندازهاي طراحي شده و مدلهاي شبيه سازي شده چند مقايسه كه سرويسهاي
ديناميك( سيستم هاي اكو سيستمي) ارائه شده توسط عناصر چشم اندازهاي متعدد در تركيب بعنوان
خواص ناخواسته را با رفاه انسان پيوند مي دهد ضروري هستند.
کلمات کلیدی:پایداری،علم پایداری سیمای سرزمین، طیف پایداری سیمای سرزمین، سرویس های
اکوسیستمي،رفاه بشری،سئوالات کلیدی تحقیق و روش های مورد استفاده.
معرفی:
سامانه زمین در حال ورود به یک عصر جدید می باشد. این عصر مربوط به       صفحه ۲ از ۳۳
ایجاد سرزمین پایدار در گرو توسعه و
امن کردن محیط زیست و اکو سیستمهای موجود
[DOCUMENT TITLE]
نویسنده : محمدحسین رحمانیان کوشککی 

انسان (Anthropocence) بوده و بوسیله جنبه هاي گسترده عمومی زيست محيطي در سر تا سر
جهان كه ناشي از فعاليت هاي انساني مي باشد مشخص و متمايز مي گردد.
بعد از ظهور انقلاب صنعتی حدود دو قرن پیش جمعیت جهان به صورت تصاعدی افزایش یافت،
تکنولوژی ها به سرعت پیشرفت کرد و بطور کلی مواد و کالاهایی که زندگی انسان را راحت و
آسوده می نمایند (یکی از ابعاد رفاه انسانی) بطور قابل ملاحظه ای بهبود پیدا نمود. نبوغ و استعداد
فراوان انسانها واقعا" اثبات شده است اگر چه این نمایش و منظره موفقیت آمیز شاید در نگاه اول بی
ارزش بنظر برسد . ولی نتیجه مطالعات نشان دهنده اثر تعداد زیادی از مشکلات زیست محیطی
همچون کاهش تنوع زیستی ، تخریب اکوسیستم و تغییر آب و هوا می باشد که اینها رقم اندکی از
اثرات مخرب این پیشرفت ها هستند مدارک زیادی نشان می دهد که جهان و مناظر تشكيل دهنده آن
در یک مسیر ناپایدار و غير قابل تحمل هستند. در نتیجه باید بدانیم که پایداری زمين در توسعه یک
ضرورت است نه یک انتخاب .
این موضوع بطور گسترده ای تایید شده که پایداری یک موضوع مهم در زمان بوده و نشان دهنده
بزرگترین چالش در "عصر انسان" می باشد . برای برخورد و مقابله با این چالش علم پایداری ،یک
علم فرا رشته ای که تمرکز آن روی رابطه دینامیک و پویا بین جامعه و طبیعت در سطح محلی و
مقیاس جهانی بوده به سرعت در طی دهه گذشته استقرار یافته و یک موضوع فکری جهانی شده
است .
در حالیکه همه اندازه های مکانی شامل اکوسیستم های محلی و اختصاصی،اکوسیستم های جامعه
جهانی و زیست کره درگير در گرو بكار بستن پایداری و شیوه های آن هستند ولی برای تعدادی از
آنها این موضوع کاربردی تر می باشد. برای مثال بر پایه مطالعات اکوسیستم های محلی گرایش به
این است که از نظر دامنه مكاني به حدی کوچک شود تا الگو های زیست محیطی ، اقتصادی و
اجتماعی و فرایندهای مرتبط با پایداري با هم ترکیب گردند،،در حالیکه در مقیاس جهانی آن اغلب
شناسایی جزییات فنی لازم برای هدایت کردن سیاست های محلی غیر ممکن است. یک سرزمین یا
منطقه شامل یک اکوسیستم چندگانه در دو ناحیه تعریف شده جغرافیایی یا آبخیزداری بوده که
نشانگر یک دامنه اساسی برای تحقیق و کاربرد پایدار می باشد .
بطور خاصي چشم انداز زمين مقياسي است که در آن مردم و طبیعت با هم تلفیق شده و به شكلي
بسيار دقيق با هم کنش و واکنش دارند و بنابراین ترکیب و پیکربندی سیمای سرزمین عمیقا" هم اثر
گذار بوده و هم از فعاليت هاي انساني تاثير مي پذيرد. با مورد ملاحظه قراردادن کنش و واکنش
انسان و محیط زیست در چشم انداز زمین احتمال دارد بتوانیم پایداری محلی و جهانی را بطور
واقعی و موثر با هم ارتباط دهیم. بنابر این علم پایداری سیمای سرزمین یک جز ضروری از علم
پایداری می باشد. در واقع       صفحه ۳ از ۳۳
ایجاد سرزمین پایدار در گرو توسعه و
امن کردن محیط زیست و اکو سیستمهای موجود
[DOCUMENT TITLE]
نویسنده : محمدحسین رحمانیان کوشککی 
اصطلاحاتی مثل "سیمای سرزمین پایدار"، "پایداری چشم انداز زمین" و انعطاف پذیری سیمای
سرزمین بطور فزاینده ای از طریق اکولوژیست های سیمای سرزمین، جغرافیادانان، طراحان محیط
زیست و معماران سیمای سرزمین در سال های اخیر مورد استفاده قرار گرفته است. مادام که لزوم
علمی و معنوی پایداری باورپذیر گردد،معنی پایداری بطور گسترده ای بین محققان در زمینه های
گوناگون ،متفاوت است. این مطلب خصوصا" در زمینه سیمای سرزمین صدق مي كند چون تا
هنگامیکه تحقیق در ارتباط با پایداری سرزمین در حال شکوفایی و رشد می باشند این موضوع
همچنان در مرحله شکل گیری و واژه سازی می باشد. برای مثال ارتباط بین علم پایداری و
اکولوژی سیمای سرزمین هنوز بطور جدی در حال کاوش و پژوهش است . اگر چه این ضعف
عامل فرصتی برای گسترش بيشتر انديشه جهت دستیابی به کنش و واکنش انسان و محیط زیست
ايجاد مي كند.اهداف اصلی این مقاله عبارتنداز : شفاف سازی و توضیح مفاهیم و تعاریف کلیدی
پایداری، بررسی کردن مفاهیم و تعاریف کلیدی پایداری سیمای سرزمین و تعیین چارچوبي برای
پیشرفت علم پایداری سیمای سرزمین .
قبل از بحث در مورد پایداری سیمای سرزمین لازم است ابتدا معنی پایداری را بدانیم. ادبیات مربوط
به توسعه پایدار یا پایداری از دهه 1980 بطور فزاينده اي گسترش یافته است. بیش از حدودصد
تعریف از پایداری وجود دارد،که بیشتر آنها با مقاصد و اهداف این مقاله غیر مرتبط هستند .ازدیاد و
فزونی این تعاریف باعث شده که مكرراً به صورتي مبهم به موضوعات حفاظت از محيط زيست
اشاره شود( اين تكرارها در تبلیغات شرکت ها و شعارهای سیاسی رخ می دهد). از اينجا تمركز من
به زیر مجموعه اي دقیق از بیشترین مفاهیم پایه پایداری است که سالها در علوم دانشگاهی بررسی
شده و در نتیجه ارزش و رواج علمی كسب كرده اند :تعریفBrundtland، اصل خطوط سه گانه
پايه ، پايداري ضعيف در مقابل قوي ،رفاه بشری و خدمات اکوسیستمی (در اينجا به عنوان مترادف
خدمات اكولوژيكب يا خدمات زيست محيطي استفاده شده است).
اين موارد برای مباحث پایداری سرزمین در بخش های بعدی ضروری هستند.
ریشه شناسی و رواج:
طبق ديكشنري آنلاين (WWW.Etymonline.com) ریشه شناسی ،لغت پایداری اولین بار در سال
1610 با معنی تحمل پذیر یا قابل دفاع ديده شد و فقط معنی ضمنی " توانایی ادامه دادن در یک
سطح معین "را بدست ميداد (سال 1965). لغت پایداری سپس در سال 1907 پديد آمد و بعنوان
مرجعی برای اعتراضات قانونی استفاده می شد و معنی امروزی آن که عبارت است از توانایی
تحمل یا توانایی تاب آوري را تا سال 1972 در بر نداشت.واژه پایداری بعنوان یک عبارت حاوی
ابعاد محیط زیست ، اقتصاد و جامعه اولین بار در سال 1972 در بریتانیا و در سال 1974 در
آمریکا و در سال 1978 در مستندات سازمان ملل       صفحه ۴ از ۳۳
ایجاد سرزمین پایدار در گرو توسعه و
امن کردن محیط زیست و اکو سیستمهای موجود
[DOCUMENT TITLE]
نویسنده : محمدحسین رحمانیان کوشککی 
مورد استفاده قرار گرفت .امروزه واژه پایداری بعنوان یک لغت رایج در صحنه سیاست ،رسانه
های عمومی و به هم آن اندازه در ادبیات علمی مورد استفاده قرار می گیرد . در بیشتر حالت ها،
پایداری بعنوان واژه مترادف توسعه پایدار مورد استفاده قرار گرفته است. عمومیت و يافتن واژه
پایداری بسرعت ازدهه 1970 به چند دلیل افزایش یافت.این دلايل شامل رشد جمعیت ،افزایش
مصرف منابع ،کمبود منابع حیاتی (مثل چوب ، نفت و زغال سنگ) و تخریب گسترده موقعيت
اکولوژیکی بودند.
كيد (1992) شش مورد متفاوت اما مرتبط با مفهوم ریشه ای پایداری را شناسایی کرده است:
ریشه اکولوژیكی (ظرفیت بیوفیزیکی اکوسیستم)،ریشه منابع و محیط زیست (کافی بودن منابع و
کیفیت محیط زیست)،ریشه زیست کره ای ( اثرات در مقیاس جهانی ناشی از فعالیت های انسانی) ،
ریشه انتقادی تکنولوژی (تکنولوژی که عمدتاٌ اثرات انسان زدایی و بی نظمی را دارد مورد توجه
قرار می گیرد) ،ریشه نداشتن رشد یا رشد کند (تاکید بر محدودیت رشد و ترقی یک اقتصاد پایا)و
ریشه توسعه بوم (هماهنگ بودن اهداف اجتماعی واقتصاد با مدیریت اکولوژیکی)
نقاط عطف مهم در ارتباط باادبیات پایداری عبارتند از:
*در سال 1987 طبق گزارش کمیسیون جهانی محیط زیست و توسعه سازمان ملل برای اولین بار
واژه توسعه پایدار رسماً تعريف شد .
*در سال 1992 در کنفرانس مربوط به محیط زیست و توسعه در ریودوژانیرو اصول اساسی و
برنامه های عملی برای دستیابی به توسعه پایدار پیشنهاد شد و بوسیله بیش از 170 دولت تائید گرديد.
*گزارش سال1999 انجمن ملي تحقیقات ايالات متحده آمریکا (NRC)اصطلاح علم پایداری را ابداع
نمود.
*مقاله بنیادین با عنوان علم پایداری به نویسندگي كيتنو و همكاران تاليف گردید.
جلسه سران جهان در سال 2002 با موضوع توسعه پایدار ( دومين جلسه سران جهان ) در
ژوهانسبورگ آفریقای جنوبی تشكيل شد که دوباره تعهدات مربوط به کنفرانس ریو مورد تائید قرار
گرفت .
تعریف براندتلند: Brundtland
بیشترین تعریف استناد شده از پایداری در یکی از گزارشات مشهور با عنوان "آینده مشترك" در
سال 1987 توسط کمیسیون سازمان ملل در ارتباط با       صفحه ۵ از ۳۳
ایجاد سرزمین پایدار در گرو توسعه و
امن کردن محیط زیست و اکو سیستمهای موجود
[DOCUMENT TITLE]
نویسنده : محمدحسین رحمانیان کوشککی 
موضوع محیط زیست و توسعه پایدار منتشر شد (WCED).
گزارش، توسعه پایدار را بعنوان توسعه ای که نیازهای حاضر خود را بدون اینکه توانایی تولیدات
آینده را در رفع نیازهای خود به خطر اندازد تعریف مینماید.
اين گزارش، توسعه پايدار را بعنوان یک فرایند تغییر در بهره برداری از منابع ،جهت گیری در
سرمایه گذاری، جهت گیری توسعه تکنولوژی و تغییرات سازمانی که همه آنها در هماهنگی با هم
بوده و در رفع نیاز ها ی حاضر و آینده انسان ها تاثیر دارد تاکید می کند.
چون WECD (کمیسیون جهانی محیط زیست و توسعه )بوسیله نخست وزیر پیشین نروژ
Groharlem Brundtland ریاست می شد با عنوان تعريف گزارش اغلب عنوان گزارش
Brundtland ناميده ميشد و همچنین تعریف پایداری با عنوان تعريف Brundtland شناخته
می شد.
تعریف Brundtland روی تعادل پویا بین توسعه انسانی و حفاظت از محیط زیست وبه همان
اندازه به عدالت بین نسل ها تاکید دارد. در نگرشي مشابه در گزارش پایداری انجمن تحقیق ملی
امریکا که از نقاط عطف بسیار مهم در مبحث توسعه پایدارمی باشد ، توسعه پایدار بدین صورت
تعریف شده است:
"تلفیق اهداف توسعه جامعه با محدودیتهای زیست محیطی در فواصل بلند مدت"
تاکید هردوتعریف کاملاً آشکار است ، الزامات سیاست های معاصر به صورت دراز مدت باشد و
رفاه مردم اینده با شرایط زیست محیطی که به آن تخصیص داده شده با هم گره خورده باشد.
عمومیت و رواج تعریف Brundtland ممکن است بخاطر دو فاکتور و عامل اساسی باشد که به
آن نسبت داده شده :اولاً اينكه این تعریف عناصر ضروری را در تعریف پایداری در خود دارد
(بنابراین بین جامعه و طبیعت و عدالت بین نسل ها در تعادل است) ،دوماً با توجه به اینکه این
تعریف عمومی بوده و جزئیات آن مبهم می باشد به پذیرفته شدن این تعریف برای مقاصد گوناگون
کمک کرده و اجازه می دهد که برای منظورهای مختلف و گاهی موارد ناسازگار با هم مورد
استفاده قرار گیرد.
دردفاع از مفهوم توسعه پایدار اقتصاددان اکولوژیست دالي به وضوح آن را مطرح کرده است:
"همه مفاهیم مهم منطبق با قواعد منطقی دارای ابهاماتي در حاشيه هستند."
مفاهیم بسیار مهم برای بشریت مثل آزادی ،عدالت و دموکراسی همگي مبهم به نظر می رسند اما این
مفاهیم اصول اساسی برای جوامع مدرن را در بر دارند كه عملكرد هاي جاري آنها را هدايت کرده
و دیدگاه اینده را ترسیم می       صفحه ۶ از ۳۳
ایجاد سرزمین پایدار در گرو توسعه و
امن کردن محیط زیست و اکو سیستمهای موجود
[DOCUMENT TITLE]
نویسنده : محمدحسین رحمانیان کوشککی کارشناس
ارشد ژئوتکنیک – مدیر پروژه بین المللی گردشگری
ممتاز لند در سمیرم
نماید.
كورو استدلال نموده که پایداری همانند یک علامت اصولی برای شهروندان،جوامع و همه مردم
جهان در عصر انسان يك كليت است.اگر چه برای اجرایی نمودن پایداری در تحقيق و عمل بایداز
قبل ویژگی های سیستم،روابط متقابل آنها و مقیاس های مکانی و زودگذر مشخص گردد.
تعریف سه گانه خطوط پايه :
در تعریف براندتلند به وضوح مشخص است وقتي پايداري حاصل مي شود كه بین نیازهای انسان و
محیط زیست تعادل برقرار گردد و این تعادل در شرایط کمبود منابع و عدالت بین نسل ها به شكل
فزاينده اي ايجاد مشكل مي نمايد و فقط وقتي تحقق مي يابد که شرط اول یعنی نیازهای انسان مرتفع
گردد.
جهت رفع نیازهای انسانی در يك مکان ویژه نیاز به توسعه اقتصادی (افزایش موادو خدمات) و
توسعه اجتماعی(محافظت و افزایش ارزش های اجتماعی مثل عدالت ، اعتماد و آزادی)می باشد که
هم از طبیعت تاثیر گرفته و هم آن را تحت تاثیر قرار می دهد. بنابراین پایداری که به طور مداوم
تعريف می شود دارای سه بعد یا سه رکن محیط زیست ،اقتصاد و جامعه مي باشد. در این حالت
برای دستیابی به پایداری باید همزمان به پایداری اجتماعی، اقتصادی و زیست محیطی دسترسی پیدا
نماییم.
خطوط سه گانه (به عنوان مردم،سیاره و سود نيز شناخته می شود) در سال 1994 بوسیله جان
الكينتون موسس و رئیس بخش پایداری یک بنگاه مشاوره تجاری انگلیسی که در سال 1987
تاسیس شده بود،ابداع گرديد.
با الهام گیری از گزارش براندتلند ( TBL) بعنوان یک اصطلاح جالب ارائه گرديد و در آن بر اینکه
فعالیت های اقتصادی پیامد های اجتماعی و محیط زیستی دارند که شرکت ها باید مسئولیت آن را
برعهده بگیرند تاكيد شد . با افزایش مقبولیت پایداری در تجارت جهانی، عرصه سیاست و علمی در
خلال دو دهه گذشته از TBL بطور گسترده ای بعنوان یک استاندارد مفهومی برای ارزیابی و ارتقاء
مسئولیت اجتماعی شرکت ها بطور خاص و توسعه پایدار بطور عام استفاده گردید. برای مثال در
سال 2001 کمیسیون توسعه پایدار سازمان ملل مدل PSR رابا مدل ركن موضوعي بعنوان یک چار
چوب سازمانی برای شاخص های توسعه پایدار جایگزین نمودند. این چارچوب سازمانی مدل
موضوعي و شاخص های آنها مبني بر
چهار رکن هستند: محیط زیست، اقتصاد ، جامعه و سازمان ها.
قرار گرفتن سازمانها بعنوان یک رکن جدا به منظور تاکید بر تاثیر قوی و منحصر به فرد قوانین
ملی و بین المللی، سیاست ها و مکانیزم هادولتی (       صفحه ۷ از ۳۳
ایجاد سرزمین پایدار در گرو توسعه و
امن کردن محیط زیست و اکو سیستمهای موجود
[DOCUMENT TITLE]
نویسنده : محمدحسین رحمانیان کوشککی 
شامل علم و تکنولوژی) بوده بطوریکه شاخص پایداریUNCSD بعنوان یک هدف اصلی ملی
مطرح شد.
از منظر TBL چالش جدی پایداری در ارتباط با درک و چگونگی ارتباط بین سه بعد و به همآن
اندازه نحوه ارتباط بین اجزای هر بعد می باشد.
برای مثال اينكه آيا اثرات متقابل این سه بعد روی هم و همچنین ارتباط آنها با یکدیگر روی مقیاس
های محلی و جهانی چگونه است؟
آیا توسعه اقتصادی مجاز است که جایگزین جامعیت وپیوستگی محیط زیست شود؟ و اگر چنين است
با چه وسعتی؟
آیا آستانه یا نقاط هشداري به منظور جایگزین نمودن این سه نوع ارزش با هم وجود دارد؟
جایگزینی بین ارزش های طبیعی و ارزش های ساخته دست بشر تحت عنوان پایداری ضعیف در
مقابل قوی در بخش زیربررسی شدهاست.
پایداری ضعیف، پایداری قوی و پایداری قوی نا معقول :
پایداری ضعیف اجازه جایگزینی متقابل بین سرمايه هاي طبیعی( مثل اکوسیستم و ذخایر معدنی) و
سرمايه هاي ساخته دست بشر( مثل کارخانه ها و زیر ساخت های شهری) را تا حدی میدهد که
سیستم پایدار بماند و آن بشرطی است که کل سرمايه (مجموع محیط زیست ، اقتصاد و جامعه)
افزایش پیدا كند یا در همان حد باقي بماند.
طبق این دیدگاه ناحیه اي با توسعه اقتصادی سریع و پراکندگی شهری با هزینه كردن كيفي کیفیت
محیط زیست آن ناحیه،پایدار بنظر می رسد.
بجزء اقتصاددانان نئوکلاسیک افراطی بیشتر دانشمندان طبیعی و اجتماعی قانع شده اند که بدون
یک محیط زیست سالم نگهداری دراز مدت توسعه اقتصادی و اجتماعی غیر ممکن بوده و رشد
اقتصادی کاهش بيشتري می یابد.از طرف دیگر یک طیف پایداری که مدافع پایداری قوی نامعقول
بوده،معتقد هستند که طبيعت حتي اگر قابليت جايگزيني داشته باشد نبايد جايگزين گردد . طبق نظر
دالي ضروری است که هیچ گونه ای منقرض نشود،هیچ منبع تجدید ناپذیری از زمین برداشت نشود
در حاليكه مهم نیست چه تعداد مردم گرسنه می مانند، در حقیقت پایداری قوی نامعقول معنی دار
نيست. در واقع هر دو نظر بیش از حد افراطی بنظر می رسند. رفع نیازهای انسان به همراه حفظ
تمامیت وپیوستگی محیط زیست نیازمند یک پایداری قوی بوده که نامعقول نباشد دالي نظریه سوم را
پایداری قوی نامید. بطور کلی پایداری قوی وسیله ای است برای فعالیت های اقتصادی که هم بخشی
از       صفحه ۸ از ۳۳
ایجاد سرزمین پایدار در گرو توسعه و
امن کردن محیط زیست و اکو سیستمهای موجود
[DOCUMENT TITLE]
نویسنده : محمدحسین رحمانیان کوشککی 
قلمرو جامعه بوده و هم اقدامات اقتصادی و اجتماعی بوسیله محیط زیست در تنگنا قرار داده شود.
در پایداری قوی فرض می شود که سرمايه های ساخته دست بشر و سرمايه های طبیعی اساساً مکمل
هم هستند در حالیکه در پایداری ضعیف فرض می شود که سرمايه های ساخته بشر و سرمايه های
طبیعی اساساًجایگزین هم می شوند.ظاهراٌ در پایداری قوی غير منطقي دو شکل سرمايه (محیط
زیست و اقتصاد)کاملاٌ با هم ناسازگار بوده یا شدیداً متضاد هم هستند.دالي قبلاً متذکر شده بود که
کلید پایداری، مکمل هم بودن است نه جایگزین هم بودن.پایداری قوی با تعریف TBL سازگار بوده
زیرا برای دستیابی به یک تعادل در بین این سه بعد پایداری که وضعیت (برنده – برنده –برنده)
نامگذاری شده است باید بر این فرض باشد که این سرمايه های متفاوت مکمل هم بوده و باید از
جنبه همراه بودن و متناسب بودن انها با یکدیگر تاکید گردد. از منظر و دیدگاه اقتصادی ، پایداری
قوی نشان دهنده ی عبارت اساسی مفهوم Bruntd Land بوده و نفوذ سرویس های اکوسیستم را در
مرکزیت الگوی پایداری افزایش می دهد.برای تعدادی از حوزه ها بحث روی پایداری ضعیف در
مقابل قوی تا حدی شبیه مباحثه SOLSS می باشد( براي مثال چه یک ذخیره بزرگ مجرد یا چند
ذخیره کوچک بهترین استراتژی برای حفظ تنوع زیستی می باشد). در اکولوژی و حفاظت محيط
زیست بیشترین جنب و جوش و فعالیت در خلال دهه 1970 و دهه 1980 بوده است . با توجه به
منظر سیمای سرزمین به آساني ميتوان دريافت كه ماکزیمم حفظ تنوع زیستی پایدار حداكثري در
یک قطعه از محیط زیست نیازمند هر دو استراتژی قوی و ضعیف با همديگر مي باشد. همين گونه
است كه ميتوانيم استدلال کنیم ازیک منظر چند مقیاسی، پایداری قوی دالي در مقیاس گسترده ممکن
است دست يافتني نباشد مگر با ترکیب مناسب پایداری ضعیف و پایداری قوی نامعقول در مقیاس
های کوچک. من در مورد بحث مذكور در بخش علم پایداری سیمای سرزمین به تفصيل پرداخته ام.
انعطاف پذیری،آسیب پذیری و پایداری:
هولينگ مي گويد انعطاف پذیری را ميتوان قابلیت تغييرات یک سیستم و جذب آشفتگی را بدون
اینکه اساس و عملکرد سيستم تحت تاثیر قرار گيرد و یا از لحاظ کیفیت تغییر نماید،تعریف
نمود.انعطاف پذیری اکولوژیکی یا اکوسیستمی روی پایداری، تغییر و غیر قابل پیش بینی بودن تاکید
دارد و با مهندسی انعطاف پذیری که بر اساس بازدهی ، ثبات و قابل پیش بینی بودن می باشد
متفاوت است. در خلال سه دهه گذشته تحقیقات انعطاف پذیری از سیستم های اکولوژیکی به سیستم
های اقتصادی و اجتماعی نیز گسترش یافته وخودش را بعنوان یک الگوی بنيادي در مطالعات
سیستم های اقتصادی و اجتماعی پدیدار کرده است. تعریف انعطاف پذیری از نقطه نظر پایداری       صفحه ۹ از ۳۳
ایجاد سرزمین پایدار در گرو توسعه و
امن کردن محیط زیست و اکو سیستمهای موجود
[DOCUMENT TITLE]
نویسنده : محمدحسین رحمانیان کوشککی 
عبارت است از تمرکز روی توانایی های سیستم به نحویکه بتواند خودش را سازماندهی نماید و
تغییرات را بپذیرد. مفاهیم کلیدی در تئوری انعطاف پذیری شامل: حالات جايگزين پايا ( رژيم ها يا
قلمرو جاذب)، آستانه(نقاط هشدار) ،تعویض رژیم ها(انتقال فاز) ، چرخه انطباق ،پاناركي(سلسله
مراتب چرخه انطباقی)وقابلیت تبدیل .
مطالعات اخیر نشان داده که تنوع فراواني از اجزا ناهمگن، ساختار هاي منفصل و فشرده ( ولي نه
با فشردگي زياد) حلقه هاي بازخورد اغلب توصیف کننده یک سیستم انطباقی پیچیده انعطاف
پذیرهستند.پایداری و انعطاف پذیری دو جزء مختلف ولي بسيار نزديك و مرتبط بهم هستند. بعضی
از نویسندگان آنها را بعنوان اصطلاح متضاد در نظر گرفته اند كه اولي را با مفهوم تعادلي و ديگري
را به عنوان تغيير در جهت ترقی و انطباق پذیری( یا ظرفیت انطباق پذیری) توصيف كرده اند.
برای مثال كامينگ و همكاران ادعا كرده اند که مفهوم پایداری روی یک سناریویی تاكيد دارد که
تمرکز آن روی میزان جاري بهره برداری یا رشد بوده در حالیکه مفهوم انعطاف پذیری بیشتر روی
توانایی سیستم در تسلط روي آشفتگی ها تاكيد دارد (موضوعات غیر مطمئن ، نو آوری ها و
انطباق).
چنین نظرهای دو گانه به طرز فکر افراد بستگي دارد و هیچ نظر غالبی بین این دو مفهوم وجود
ندارد.
آثار مكتوب اخير مرتبط با علم پایداری بیان کرده که انطباق پذیری هم برای انعطاف پذیری و هم
برای پايداري ضروري است و در دهه هاي گذشته پیوستگی بین این دو افزایش يافته است. بجای
جستجو در مورد تعادل، پایداری را حفظ و ایجاد کنید. بنابراین انعطاف پذیری می تواند بعنوان یک
مشخصه جدایی ناپذیر پایداری اکولوژیکی و اجتماعی در نظر گرفته شود.رابطه نزدیک بین
انعطاف پذیری و پایداری به طرز ماهرانه ای بوسیله هولينگ توصيف شده است.پایداری ظرفیت
ایجاد،پايش و نگهداری توانایی انطباق پذیری و سازگاری است.توسعه، فرایند ایجاد، پايش و
نگهداری فرصت هاست.
بنابراین توسعه پایدار اشاره دارد به اهداف پرورش توانایی انطباق پذیری و و ایجاد فرصتها.
بنابراین مواردي است كه ترکیب متضاد نبوده اما یک عبارتی است که همکاری و شراکت منطقی
را توصیف می کند. پایداری هم به تغییر و هم به ثبات نيازمند است .
به نظر ما پايداري با ارتباطي مي تواند تامين شود كه قادر به تغيير به عنوان دسته اي چرخه هاي
انطباق پذير بصورت سلسله مراتب پويا با انطباق پذيري وسازگاري در زمان و مكان مرتب شده
باشد.                                                               ۱ از ۳۳   کپی مقاله توسعه محیط زیست-1.docx     باز کردن با          
در حال نمایش کپی مقاله توسعه محیط زیست-1.docx.   در حال ذخیره در Drive - انتقال به:
 
            چگونه خلاقیت را در ذهن خود بیدار کنیم 
هیچ چیز مثل احساس فرسودگی روانی نمی تواند موتور خلاقیت ذهن شما را خاموش کند. با این وجود کارکنان بسیاری از مشاغل نیاز خواهند داشت فارغ از موقعیت و حالت ذهنی خود، در چشم به هم زدنی موتور خلاقیت ذهن خود را روشن کنند و کاری انجام دهند. خلاق بودن هنگام نیاز می تواند تا حد زیادی دشوار باشد، به ویژه وقتی کارهای دیگری نیز برای انجام دادن داشته باشید.
با اینکه اخلاق کاری مدرن شما را به استفاده از قوه ی خلاقه‌ی خود تشویق می کند، کمتر پیش می آید راهی عملی برای به جریان انداختن نیروی سیال خلاقیت در ذهن شما پیش رویتان قرار دهد. اما اگر می خواهید چیز متفاوتی را امتحان کنید، ۸ راه تضمین شده ی زیر می توانند هنگام فرسودگی ذهنی، موتور خلاقیت شما را مجدداً به راه بیندازند.
۱- به خودتان استراحت بدهید
تیم هولمگرن، مؤسس نیوز مایستر در این باره به فرش اینفو می گوید: «اگر بازده خود را از دست داده اید و یا به مشکلی برخورد کرده اید و روی آن متوقف شده اید، به خودتان استراحت بدهید و از این زمان لذت ببرید. زمانی به کار خود بازگردید که آن احساس منفی از ذهنتان رفته باشد و یا راه حل مشکل خود را پیدا کرده باشید».
شما هم ممکن است یکی از آن دسته افرادی باشید که حس می کنند برای استراحت دادن به خود زمان کافی در اختیار ندارند. اما برای اینکه در درازمدت قادر باشید کارهای بیشتری انجام دهید دقیقاً باید همین کار را بکنید.
تحقیقات نشان داده اند تفریح های کوتاه می توانند تمرکز شما را تا حد قابل توجهی افزایش دهند. بنابراین اگر حس می کنید به بن بست رسیده اید، ۲۰ دقیقه از رایانه فاصله بگیرید، کار سرگرم کننده یا آرامش بخشی انجام دهید، و بعد دوباره تلاش کنید.
۲- رویکرد تازه ای بیابید
خلاقیت خیلی ها کاملاً به شیوه ی کارشان بستگی دارد. خیلی از مواقع شیوه ی انجام یک کار است که شما را به بن بست می رساند. کاری که می توان انجام داد این است که اگر احساس فرسودگی می کنید، مرحله ی طراحی اولیه و مشخص کردن طرح ابتدایی را حذف کنید و یکراست به سراغ کار اصلی بروید و دست به کار شوید. اما اگر جزو آن دسته از افرادی هستید که هیچ گاه برای کاری از پیش طرح ریزی نمی کنید، این بار شروع به طرح ریزی کنید.
ببینید آیا اتخاذ رویکردی متفاوت قوه ی خلاقه تان را به جریان می اندازد یا خیر.
۳- ورزش کنید
دور شدن از میز کار و انجام کاری که ضربان قلب شما را بالا ببرد راه خوبی برای افزایش خلاقیت است. ماجرا از این قرار است که کسانی که به صورت منظم ورزش می کنند نسبت به افراد عادی تفکر خلاق تری خواهند داشت. از ورزش به عنوان شیوه ای برای دوری کردن از فرسودگی ذهنی استفاده کنید.
ریچارد برانسون، تاجر و سرمایه گذار، یکی از طرفداران پر و پا قرص ورزش است. او در بلاگ شرکت خود می نویسد: «من متوجه شده ام که وقتی از خواب بیدار می شوم، یکراست به سراغ کار رفتن فکر خوبی نیست. بنابراین صبح های خود را به ورزش و خانواده ام اختصاص می دهم. این کار باعث می شود ذهنم را خالی و برای روز پیش رو انرژی بیشتری کسب کنم».
۴- چیز خلاقانه ای بخوانید یا تماشا کنید
این مورد شاید خیلی ساده انگارانه به نظر برسد اما گاهی اوقات بهترین راه الهام گرفتن همین است که خود را در خلاقیت غرق کنیم. حتی اگر وظیفه ی شما نوشتن است، گوش سپردن به موسیقی و یا شعر خواندن می تواند ایده ی لازم برای نوشتن را در اختیار شما قرار دهد.
یکی از گزینه های جالب در این میان سخنرانی های TED است. به ویژه می توانید به دسته ی «خلاقیت» این سخنرانی ها نگاهی بیندازید.
۵- دست از نگرانی بردارید
دنیای کسب و کار دنیای کسانی است که خودشان آغازگر راهی می شوند. این موضوع کارآفرینان را در مواقع افت سرعت یا توقف، به متهم کردن خود رهنمون می کند. به هر دلیلی جرقه ی خلاقیتی که انتظارش را دارید نمی خورد، به همین دلیل خودتان را مقصر می دانید، دچار استرس می شوید و نگران ادامه ی کار خواهید شد.
اما بها دادن به این احساسات و پر رنگ کردن آنها تنها اوضاع را بدتر می کند. استرس به «قاتل خلاقیت» معروف است. بنابراین اگر حس کردید بیش از اندازه نگرانی کار انجام نشده ی خود را دارید، به خودتان بقبولانید که اشکالی ندارد.
آرامش خود را حفظ کنید، و به خودتان یادآور شوید که آتش خلاقیت شما برای همیشه خاموش نشده است و به محض اینکه دوباره سر و گوشش پیدا شود آن را شکار خواهید کرد.
۶- چیزهایی که حواس شما را پرت می کنند حذف کنید
هرچه عوامل بیشتری برای پرت کردن حواس شما در محیط کارتان وجود داشته باشد (مثل سر و صدای پس زمینه، محرک های بصری و یا نوتیفیکیشن های مختلف اینترنتی)، احتمال اینکه از محدوده ی خلاق خود دور شوید بیشتر خواهد بود.
تمام این عوامل در کنار هم نه تنها شما را به تعلل تشویق می کنند، بلکه تمرکزتان را نیز درست زمانی که به آن نیاز مبرم دارید از بین می برند.
بهتر است وقتی احساس فرسودگی ذهنی می کنید، تلویزیون و رادیو را خاموش کنید، تب های اضافه ای که در مرورگر خود گشوده اید را ببندید، و اگر واقعاً نمی توانید جلوی خودتان را بگیرید مودم خود را خاموش کنید؛ مگر آنکه واقعاً به آن نیاز مبرم داشته باشید.
۷- محیط اطراف خود را تغییر دهید
اگر معمولاً هر روز در یک فضای به خصوص کار می کنید، این می تواند بخشی از مشکل باشد. اگر واقعاً می خواهید الهام بگیرید، نشستن در همان فضای معمولی همیشگی کمکی به شما نخواهد کرد. کار کردن در فضایی متفاوت را امتحان کنید؛ جایی که صدا، رایحه و نمای تازه ای برایتان داشته باشد. می توانید رایانه ی خود را بردارید و به اتاقی دیگر و یا حتی کافی شاپی در نزدیکی خود بروید و آنجا کار کنید. اگر برایتان مقدور است، در محل مشتری خود کار کنید تا هم خلاقیتتان تحریک شود و هم رابطه ی بهتری با وی برقرار کرده باشید.
دنیل بارنت، مؤسس Worketc می گوید: «شاید خیلی کلیشه ای باشد اما رفتن به شهری دیگر برای تعطیلات می تواند تغییر خوبی باشد. محیط تازه فعالیت مغز را تحریک می کند».
۸- دست از تلاش برندارید
تنها کاری که ۱۰۰ درصد و به صورت تضمینی غلبه بر فرسودگی قوه ی خلاقیت شما را با شکست مواجه می کند این است که دست از کار بکشید. توصیه می شود موارد بالا را امتحان کنید و بعد از آن به قوه ی پشتکار خود تکیه کنید.
عوامل متعددی می توانند باعث فرسودگی قوه ی خلاقیت افراد شوند؛ عواملی که ممکن است همیشه موفق به شناسایی و یا حذف کامل آنها نشوید. اما اگر به تلاش خود ادامه دهید، در نهایت بخشی از خلاقیت خود را کم کم باز خواهید یافت.
فقط اطمینان حاصل کنید وقتی خلاقیت خود را بازیافتید آمادگی بهره برداری از آن را خواهید داشت.
 
 
محمدحسین رحمانیان    ممحمدانرژی پاک . نعمت بی پایان الهی در ایران   محمدحسین رحمانیان کوشککی .: انرژی پاک و بی پایان/ برق مصرف کنید پول هم بگیرید
کرمانشاه – ایرنا – شک نکنید؛ یک بار هزینه کنید یک عمر برق رایگان مصرف کنید و حتی درآمد هم داشته باشید؛ این خلاصه ترین معرفی برق خورشیدی است اما خیلی ها که از آن اطلاعی ندارند تصور می کنند این انرژی کاربرد خانگی ندارد یا اینکه جیب صاحب خانه را حسابی خالی می کند. کرمانشاه – ایرنا – شک نکنید؛ یک بار هزینه کنید یک عمر برق رایگان مصرف کنید و حتی درآمد هم داشته باشید؛ این خلاصه ترین معرفی برق خورشیدی است اما خیلی ها که از آن اطلاعی ندارند تصور می کنند این انرژی کاربرد خانگی ندارد یا اینکه جیب صاحب خانه را حسابی خالی می کند.واقعیت اما چیزی دیگری است؛ انرژی خورشیدی یک منبع پاک، تمام نشدنی، بی سر و صدا و بدون هیچ گونه آلودگی است که بی شک با کمی آینده نگری هیچ کسی به راحتی بی خیال آن نمی شود؛ به ویژه اگر بداند فقط باید نیمی از هزینه های تهیه آن را بپردازد و به یک منبع درآمد جدید هم دست پیدا می کند.* برق گرفتگی گاز و گازوئیل! ظرفیت نصب شده تولید برق در کشور از مرز 73 هزار مگاوات عبور کرده است که حدود 26 هزار مگاوات آن توسط نیروگاه های گازی تولید می شود.در نیروگاه های گازی توربین هایی وجود دارد که به طور مستقیم بر اثر سوختن گاز به حرکت در می آید و ژنراتور را می گرداند و انرژی حرارتی به جنبشی سپس به الکتریکی تبدیل می شود.رشد مصرف گاز برای تولید برق به صورت چشمگیری در حال افزایش است و بنابر اظهارات حمید چیت چیان، وزیر نیرو در 29 دی ماه 93 در روز ملی هوای پاک، 'بیش از یک سوم کل گاز طبیعی تولید شده در کشور برای تولید برق در نیروگاه ها مصرف می شود.'اما تولید برق از انرژی های فسیلی فقط محدود به گاز نیست چرا که حجم عظیمی از گازوییل و نفت کوره (مازوت) کشور قربانی تولید برق می شود.شیوه تولید برق از گازوئیل و مازوت هم به این گونه است که در نیروگاه های حرارتی بر اثر سوختن سوخت های فسیلی، آب موجود در داخل دیگ بخار (بویلر) بخار می شود و انرژی حرارتی را به جنبشی سپس به الکتریکی تبدیل می کند.هوشنگ فلاحتیان، معاون وزیر نیرو در امور برق و انرژی شهریور ماه 94 گزارش داد که ' هم اکنون حدود 95 درصد برق مصرفی کشور از طریق سوخت های فسیلی در نیروگاه های حرارتی تولید می شود.'*هر شش کیلووات برق؛ هزار لیتر آب بنابر اعلام شرکت مدیریت شبکه برق ایران، حدود 16 هزار مگاوات از برق تولیدی کشور در نیروگاه های بخاری و کمتر از 11 هزار مگاوات هم در نیروگاه های برق آبی تولید می شود؛ معنی آن این است که حجم عظیمی از آب کشور هم باید برای تولید برق نیست و نابود شود؛ آن هم در شرایط خشکسالی کنونی که بسیاری از مناطق شهری و به ویژه روستایی آب خوردن هم ندارند.محمد حسین شریعت مدار، قائم مقام وزیر کشاورزی اردیبهشت ماه امسال در نخستین کنگره ملی آبیاری و زهکشی ایران گفت: برای تولید هر شش دهم کیلووات برق به 100 لیتر آب نیاز داریم.وی در عین حال افزود: با توجه به شرایط آب در کشور ما شاهد آن هستیم که بسیاری از سدهای کشور در حال تعطیلی هستند.* تلف شدن هزاران میلیارد تومان برقدردسرهای تولید برق به شیوه سنتی فقط قربانی کردن منابع گران فسیلی و آبی نیست بلکه موضوع وقتی دردناک تر می شود که بدانیم حجم عظیمی از برق تولیدی پیش از آنکه به دست مصرف کننده برسد، تلف می شود.تلفات انرژی الکتریکی در همه دنیا وجود دارد و درصدی از آن پذیرفتنی است اما میزان تلفات برق ایران بیش از چهار درصد از میانگین جهانی(8.1 درصد) و بیش از هشت درصد از کشورهایی مانند فنلاند، اسلواکی، قطر و کره جنوبی و بیشتر است.علیرضا دائمی، معاون وزیر نیرو در امور برنامه ریزی و اقتصادی هشتم مهرماه امسال به خبرگزاری تسنیم گفت: متوسط تلفات انرژی در بخش برق در پایان شهریور ماه 94 به طور متوسط در کشور به 12 درصد رسیده است.معاون وزیر نیرو در امور برق و انرژی هم به ایسنا گفته است: برای رسیدن به عدد مطلوب تلفات هشت درصدی، به 10 هزار میلیارد تومان سرمایه گذاری نیاز داریم.یکی از مهمترین علل بالا بودن تلفات برق در شبکه انتقال و شبکه توزیع، فرسودگی تجهیزات است طوری که مثلا عمر نیمی از شبکه توزیع برق تهران بیشتر از 25 سال است. تلفات غیرفنی و برق های غیرمجاز هم از دیگر تلفات این بخش است.شاید یک حساب سرانگشتی عمق این هدررفت را نشان دهند؛ با توجه به ظرفیت 73 هزار مگاواتی برق کشور، تلفات 12 درصدی برق به معنی هدررفت هشت هزار و 760 مگاوات برق است.اکنون با توجه به هزینه حدود پنج هزار میلیارد تومانی برای ایجاد هر نیروگاه هزار مگاواتی، ارزش برق تلف شده حدود 44 هزار میلیارد تومان است.به این زیان نجومی باید آلودگی های زیست محیطی و مصرف حجم بزرگی از سوخت و آب کشور را هم اضافه کرد تا قضاوت بهتری درباره تولید برق به شیوه سنتی ایجاد شود.* غفلت از انرژی ارزان و بی پایانهمه این واقعیت ها باعث شده که بسیاری از کشورها به سمت انرژی های نو و تجدیدپذیر بروند که نه تنها تلفات وسیع انرژی و هزینه و پیامدهای سنگین مصرف سوخت های فسیلی را ندارد که یک انرژی ارزان و بی پایان محسوب می شود.منابع انرژی تجدیدپذیر برخلاف انرژی های فسیلی، قابلیت تولید مجدد توسط طبیعت در یک فاصله زمانی کوتاه را دارد و شامل انرژی آبی (نیروی برق آبی)، بادی، خورشیدی، زمین گرمایی، زیست توده یا زیست سوخت(مانند 'سوخت اتانولی' که از ساقهٔ نیشکر به دست می آید) و انرژی امواج و جزر و مد است.هرچند تولید انرژی الکتریکی در ایران به ویژه از طریق برق آبی قابل توجه است اما هنوز در تولید برق از سایر انرژی های تجدیدپذیر به ویژه انرژی خورشید گام های محسوسی برداشته نشده؛ طوری که سهم نیروگاه های تولید انرژی تجدید پذیر در تولید برق کشور کمتر از نیم درصد است؛ عددی که تا پایان برنامه پنجم توسعه باید به پنج درصد برسد.*موقعیت برتر ایران نسبت به اروپااهمیت استفاده از انرژی خورشید وقتی در ایران بالا می رود که بدانیم دست کم به طور میانگین سالانه 280 روز آفتابی در کشور داریم که ظرفیت بالایی برای تولید برق خورشیدی است. همچنین در ایران به واسطه نزدیکی به خط استوا، صفحات (پنل) خورشیدی را در زاویه 25 تا 30 درجه قرار می دهند که یک زاویه خیلی خوب محسوب می شود اما این زوایه در اوپا 50 تا 60 درجه است.گرچه موقعیت ایران برای بهره مندی از برق خورشیدی به مراتب بهتر از کشورهای اروپایی است اما اروپایی ها به ویژه کشور آلمان از تمام پتانسیل خود برای استفاده از این انرژی بی پایان بهره برده اند.ترقی آلمان در استفاده از انرژی های تجدیدپذیر به ویژه انرژی بادی و خورشیدی خیلی سریع اتفاق افتاده و اکنون به جایی رسیده است که تمام رقبای خود را کنار زده و بنابر اعلام سایت جهانی انرژی های تجدیدپذیر، اقتصاد برتر این حوزه است. حدود یک سوم صفحات خورشیدی و بیشتر از نصف توربین های بادی دنیا در آلمان تولید می شود؛ ضمن اینکه محبوب ترین توربین ها و ژنراتورهای برق آبی را محصول آن است.آلمان در تولید الکتریسیته از منابع تجدیدپذیر از 6.3 درصد در سال 2 هزار میلادی به 31 درصد در نیمه نخست 2014 (1393 شمسی) رسیده است.*چرا برق خورشیدی؟مزایای برق خورشیدی متعدد و قابل توجه است از جمله اینکه برق مورد نیاز بدون مصرف سوخت که قیمتی گران دارد تولید می شود و تبعا آلودگی های زیست محیطی هم ندارد.تولید برق خورشیدی برخلاف نیروگاه های حرارتی سنتی احتیاجی به آب ندارد که این موضوع برای کشور خشک و نیمه خشک ایران حائز اهمیت است.نیروگاه های خورشیدی همچنین امکان تامین شبکه های کوچک و ناحیه ای را دارد و برای اتصال به شبکه سراسری برق نیازمند تأسیس خطوط فشار قوی و شبکه های انتقال نیست.استهلاک این نوع انرژی کم و عمر پنل های خورشیدی بین 20 تا 30 سال برآورد می شود البته پس از این مدت هم قابل استفاده هستند اما توان تولیدی آن کاهش می یابد.همچنین لازمه راه اندازی نیروگاه های خورشیدی وجود متخصص نیست و می توان آنها را بطور خودکار بکار انداخت.نکته مهم دیگر این است که با توجه به نصب پنل های خورشیدی در نقطه مصرف، حجم عظیم تلفات برق در این سیستم تقریبا صفر می شود که معنی آن جلوگیری از هدررفت هزاران میلیارد تومان سرمایه است.کاربردهای غیر نیروگاهی انرژی حرارتی خورشید هم شامل موارد متعددی است از جمله 'آبگرمکن و حمام خورشیدی، سرمایش و گرمایش خورشیدی، آب شیرین کن خورشیدی، خشک کن خورشیدی، اجاق خورشیدی، کوره ها و خانه های خورشیدی.'* در باره پنل های خورشیدی چه می دانیم؟صفحات خورشیدی(پنل یا سلول) که به آنها فتوولتائیک (PhotoVoltaic) یا سولار (Solar) هم گفته می شود، از ترکیبات نیمه هادی ساخته شده و انرژی نورانی خورشید را به انرژی الکتریکی تبدیل می کنند.پنل های خورشیدی بر حسب وات (w) و دارای 2 مدل پلی کریستال (آبی رنگ) و مونو کریستال (سیاه رنگ) است که صفحات سیاه رنگ بازدهی بیشتری نسبت به صفحات آبی دارد.توان تولید برق در سلول های خورشیدی از حدود چهار وات تا بیش از 300 وات متفاوت است؛ مثلا یک پنل 300 واتی حدود هزار وات انرژی تولید می کند اما همه آن تبدیل به الکتریسیته نمی شود.اندازه پنل ها هم متفاوت است؛ مثلا اندازه یک پنل 305 واتی 72 سلولی با تکنولوژی کشور آلمان حدود 2 متر در یک متر با عمق پنج سانتیمتر است.پنل های خانگی را می توان روی بام، نمای ساختمان یا حتی روی کولرها نصب کرد.آنچنان که معاون وزیر نیرو در امور برق و انرژی در روز 15 شهریور ماه امسال به رادیو جوان گفته است: حداقل مساحت نصب سلول های فتوولتائیک برای 20 واحد مسکونی حدود 300 متر مربع است.تجهیزات مورد نیاز برای تولید برق خورشیدی هم شامل پنل، شارژ کنترل، اینورتر(مبدل)، باطری(در سیستم آفگرید) و کابل برق است.اینورتر دستگاه مبدلی است که برق DC را به AC برای مصارف دستگاه هایی که با 220 ولت کار می کنند، تبدیل می کند.*کدام پنل ها را بخریم؟پنل های خورشیدی شامل 2 نوع آن گرید(بدون باتری و متصل به شبکه برق سراسری کشور) و آف گرید (باتری دار) است.سیستم آن گرید در جاهایی استفاده می شود که برق شهری وجود دارد. در این سیستم که هم در مقیاس بزرگ و هم مقیاس خانگی و تجاری قابل استفاده است، برق تولیدی هم قابل مصرف آنی و هم ورود به شبکه سراسری برق است.با یک مثال ساده می توان این گونه بیان کرد که اگر نیاز روزانه برق یک واحد ساختمانی یک کیلووات در ساعت باشد، پنل های خورشیدی براساس همین نیاز طراحی و نصب می شوند اما اگر میزان برق مصرفی از میزان برق تولید شده بیشتر شد، سیستم توانایی این را دارد که برق مازاد موردنیاز را از شبکه سراسری برق تامین کند و در واقع مشترک هرگز با قطعی برق مواجه نمی شود.عکس این موضوع هم می تواند رخ دهد؛ بدین معنی که مازاد برق خورشیدی تولید شده به صورت خودکار وارد شبکه برق سراسری می شود و شرکت های توزیع برق به ازای حجم آن به مصرف کننده پول پرداخت می کنند.نکته قابل توجه این است که در سیستم آنگرید امکان ذخیره انرژی برای ساعات و روزهای آینده وجود ندارد و راهی جز مصرف یا فروش آن نیست البته مزیت این پنل ها این است که در طول عمر 25 ساله خود نیازی به تعمیر و نگهداری ندارند و تنها هر چند وقت یک بار باید شسته یا تمیز شوند. معنی دیگر آن این است که هزینه اولیه برای خرید پنل در عرض چند سال جبران می شود و سال های سال های می توان برق رایگان مصرف کرد و حتی با فروش مازاد مصرف، درآمدزایی هم داشت.* در روزهای ابری و بدون خورشید تکلیف چیست؟اما در سیستم های آف گرید شرایط تولید و مصرف برق با آنگرید فرق می کنند زیرا این سیستم ها معمولا در جایی که برق سراسری وجود ندارد استفاده می شود؛ یعنی به جای نصب کنتور که متصل به برق شهری است از باتری به عنوان ذخیر کننده استفاده می شود و برق ذخیره شده در باتری هم آماده مصرف در زمان دلخواه است.باتری ها این سیستم حدود 2.5 تا سه سال و اگر بهترین نوع باتری باشد تا پنج سال عمر می کند و پس از آن باید باتری را تعویض کرد.نکته جالب توجه در باره هر 2 نوع صفحات خورشیدی این است که در روزهای ابری یا برفی یا تابش محدود خورشید، سیستم آف گرید به دلیل ذخیره برق در باتری و سیستم آنگرید به دلیل ارتباط 2 سویه با برق سراسری دچار مشکل نمی شوند؛ به عبارت دیگر مصرف کنندگان سیستم های خورشیدی هرگز دچار قطعی برق نمی شود.*کارهای انجام شده سمبلیک هستندبا وجود همه این مزایا، هنوز آنچنان که باید تمایلی به استفاده از برق خورشیدی در جامعه دیده نمی شود و اندک اقدامات صورت گرفته هم توسط نهادهای دولتی بوده است.این موضوع در بسیاری از استان ها از جمله کرمانشاه صدق می کند.بهروز باوندپور، معاونت دفتر تحقیقات شرکت برق منطقه ای غرب کشور در گفت و گو با خبرنگار ایرنا می گوید: اقدامات انجام شده در استان برای تولید برق خورشیدی در مقیاس نیروگاهی و برنامه ریزی شده نیست و عمده کارها سمبلیک بوده است.او اضافه می کند که در غرب کشور برای استفاده از انرژی باد و خورشید برنامه ای وجود نداشته و کارهای صورت گرفته پراکنده بوده است.البته بهروز یوسفیان کلاره، مدیر دفتر برنامه ریزی و برآورد بار شرکت برق منطقه ای غرب کشور به ایرنا می گوید: با نصب پنل بر روی ساختمان مرکزی شرکت برق منطقه ای غرب کشور 40 کیلووات برق خورشیدی تولید شده است؛ همچنین 20 کیلووات در ساختمان امور انتقال کردستان در سنندج و 20 کیلووات هم در ساختمال امور انتقال ایلام تولید می شود.وی عنوان می کند: هم اکنون مراکز علمی یا اداری با هدف فرهنگ سازی یا تحقیقات اقدام به نصب محدود پنل خورشیدی می کنند؛ شرکت توزیع نیروی برق هم تسهیلاتی در اختیار مساجد و اماکن عمومی برای استفاده از انرژی خورشیدی قرار داده است.در بخشی از مساجد و مدارس سطح استان از جمله در شهرستان های کرمانشاه، سرپل ذهاب، اسلام آباد غرب، کنگاور و نیز محوطه استانداری کرمانشاه پنل های آنگرید نصب شده که در مجموع 150 کیلووات ساعت برق تولید می کنند. این را امین حسینی، معاونت برنامه ریزی و مهندسی شرکت توزیع نیروی برق استان کرمانشاه در گفت و گو با ایرنا بیان می کند. به گفته او با احتساب 80 کیلوواتی که در هشت اداره توزیع برق استان هم نصب شده، در مجموع 230 کیلووات برق خورشیدی در استان تولید می شود که نصب پنل های آن 2 میلیارد و 300 میلیون تومان هزینه برده است.'در پنج روستای صعب العبور استان هم با 50 خانوار جمعیت حدود 50 کیلووات برق خورشیدی تولید می شود که به صورت آفگرید است.'حسینی همچنین اظهارات همکارانش در شرکت برق منطقه ای را اصلاح و عنوان می کند که اکنون در شهرک فرامان کرمانشاه یک نیروگاه برق خورشیدی در حال فعالیت و در شهرستان اسلام آباد غرب نیز مراحل نهایی بهره برداری از یک نیروگاه دیگر در حال انجام است.* فعلا به صرفه هستباوندپور اعتقاد دارد: حرکت به سمت استفاده از انرژی خورشیدی حتما به صرفه است زیرا تعداد روزهای آفتابی استان کرمانشاه بالاست اما اکنون با توجه به هزینه های بالا استقبال خوبی از آن نمی شود.یوسفیان کلاره هم همین باور را دارد: با توجه به اینکه برق دولتی با قیمت ارزان در اختیار مشترکان قرار می گیرد، استفاده از انرژی خورشیدی برای مردم و بخش خصوصی توجیه اقتصادی ندارد و بازگشت سرمایه آن خیلی کند است.به گفته وی هزینه تمام شده تولید برق از مشترکان دریافت نمی شود طوری که مثلا قیمت برق کشاورزی در گذشته آنقدر پایین بود که حتی هزینه مراجعه کنتورخوان را هم تامین نمی کرد البته پس از اجرای قانون هدفمندی یارانه ها قیمت برق کمی بالا رفته اما با این وجود هنوز خیلی ارزان است.* قیمت برق ایران؛ ارزان تر از همه دنیاوزیر نیرو اسفندماه 93 در برنامه نگاه یک شبکه اول سیما گفت: در هیچ کشوری چه پر درآمد و چه کم درآمد، تعرفه برق به اندازه ایران پایین نیست.چیت چیان اضافه کرد: هزینه تولید برق شامل چهار مولفه است؛ قیمت سوخت، هزینه تبدیل انرژی، هزینه انتقال و توزیع که اگر هزینه سوخت را کنار بگذاریم به ازای تولید هر کیلووات ساعت، وزارت نیرو امسال حدود 80 تومان هزینه کرده است.اگر ما بخواهیم هزینه سوخت نیروگاهی را برابر با هزینه گازی که در اختیار صنایع پتروشیمی قرار می گیرد در نظر بگیریم و فرض هم بکنیم که اصلا سوخت گازوییل که بسیار گران قیمت هم هست اصلا استفاده نکنیم، ما با هر متر مکعب گاز حدود سه کیلو وات ساعت برق می توانیم تولید بکنیم و به دست مصرف کننده برسانیم و با همان کمترین قیمت گاز به ازای هر سه کیلو وات ساعت 120 تومان خواهد شد. وی گفت: این 120 تومان به اضافه 80 تومان هزینه های داخلی وزارت نیرو 200 تومان می شود در حالی که ما به طور متوسط هر کیلووات را حدود 50 تومان به مشترک های خانگی فروخته ایم.*موانع روشن شدن برق خورشیدیقیمت بالای نصب صفحات خورشیدی و نگهداری مشکل آنها با توجه به جنس شکننده اش، قیمت ارزان برق سراسری و تصور عمومی از قابل اعتماد نبودن برق خورشیدی از موانعی است که به اعتقاد یوسفیان مانع رفتن مردم به سمت استفاده از انرژی خورشیدی شده است.مدیر دفتر برنامه ریزی و برآورد بار شرکت برق منطقه ای غرب کشور می گوید: اکنون تمایلی به تولید انرژی خورشیدی در بین مردم وجود ندارد مگر در پاسگاه های مرزی یا روستاهای دورافتاده ای که به شبکه سراسری برق دسترسی ندارند؛ یا برای استفاده چراغ های راهنمایی در جاده های خارج از شهر و چراغ های چهارراه ها در زمان قطعی برق.با این حال وی اظهار می کند که تولید برق خورشیدی در مجموع و با توجه به مزایای زیست محیطی آن برای استان کرمانشاه به صرفه است.*هزینه خرید پنل های خورشیدیدر گذشته قیمت پنل ها در ایران نسبت به سایر کشورها بالاتر بود ولی در سال های اخیر و با ورود سازندگان داخلی به این عرصه قیمت این پنل ها به میزان زیادی کاهش یافته و با قیمت آن در سایر کشورها برابری می کند.بهروز یوسفیان کلاره می گوید: سیستم آنگرید ارزانتر از آفگرید است و تولید هر کیلووات آن حدود 10 میلیون تومان هزینه دارد.به گفته وی یک مشترک خانگی معمولی روزانه حدود پنج کیلووات ساعت برق نیاز دارد که هزینه تولید آنگرید آن حدود 50 میلیون تومان برآورد می شود؛ البته چون در طول روز مصرف برق زیاد نیست بخش عمده برق تولیدی باید به شبکه سراسری تزریق شود.دلیل بالاتر بودن قیمت پنل های آفگرید، داشتن باتری است، به گفته حسینی تولید هر کیلووات ساعت برق آفگرید حدود چهار میلیون تومان گران تر از آنگرید در می آید.او همچنین می گوید: به تازگی یک فعال اقتصادی به استانداری کرمانشاه مراجعه و ادعا کرده است که می تواند پنل های خورشیدی با تکنولوژی آلمان را با قیمت ارزان تری حدود 4.5 تا پنج میلیون تومان تهیه کند که در صورت صحت این ادعا طی چهار تا پنج سال هزینه خرید و نصب پنل برای خریداران آن جبران می شود.*هر کیلووات را 977 تومان به دولت بفروشیددولت تسهیلات ویژه ای برای نصب نیروگاه های خورشیدی در خانه ها در نظر گرفته که مهمترین آن پرداخت نیمی از هزینه خریداری و نصب این نوع از نیروگاه های کوچک است. به اعتقاد معاونت برنامه ریزی و مهندسی شرکت توزیع نیروی برق استان کرمانشاه با توجه به اینکه در شرایط کنونی برای بخش خصوصی تولید برق خورشیدی صرفه اقتصادی ندارد، سیاست وزارت نیرو تسهیل حرکت به سمت استفاده بیشتر از انرژی های تجدیدپذیر است.به گفته حسینی الان مشترکان خانگی به ازای هر کیلووات برق مصرفی به طور متوسط 40 تا 50 تومان به دولت پرداخت می کنند اما اگر خودشان برق خورشیدی تولید کنند، دولت هر کیلووات را 675 تومان از آنان خریداری می کند که البته تعیین نرخ خرید به شرایطی مختلفی از جمله مشترک بودن بستگی دارد و تا بیشتر از 900 تومان برای هر کیلووات هم قابل افزایش است.هوشنگ فلاحتیان، معاون وزیر نیرو در امور برق و انرژی هم روز 15 شهریور ماه امسال در گفت و گو با رادیو جوان در این باره اعلام کرد: سلول های فتوولتائیک برای هر واحد ساختمانی کمتر از 10 میلیون تومان هزینه در بر خواهد داشت و چنانچه متقاضی اعلام کند که این نیروگاه برای مصرف داخلی خود احداث کرده، وزارت نیرو 50 درصد هزینه را به عنوان تسهیلات بلاعوض به متقاضی پرداخت خواهد نمود و چنانچه نخواهد از این تسهیلات استفاده کند، انرژی تولیدی را به قیمت هر کیلووات ساعت 970 تومان به وزارت نیرو بفروشد.وی در خصوص مراحل انجام کار گفت: متقاضیان می توانند با مراجعه به شرکت های برق در سراسر کشور و اعلام آمادگی، لیست پیمانکاران، سازندگان و فروشندگان این تجهیزات را دریافت نمایند تا پس از نصب این تجهیزات، ضمن تأمین برق خود، منبع درآمدی نیز از طریق فروش برق کسب نمایند.البته عدد اعلامی فلاحیان اندکی با جدول نرخ های جدید خرید تضمینی برق تجدیدپذیر از نیروگاه های بخش خصوصی متفاوت است.طبق این جدول که روز دوم شهریورماه 94 توسط وزیر نیرو ابلاغ شد، نرخ خرید تضمینی برق خورشیدی در نیروگاه های با ظرفیت 20 کیلووات و کمتر(مختص مشترکان برق و محدود به ظرفیت انشعاب) 977 تومان به ازری هر کیلووات ساعت است.این رقم در نیروگاه های با ظرفیت 100 کیلووات و کمتر 873 تومان، مزرعه خورشیدی با ظرفیت 10 مگاوات و کمتر 675 تومان و مزرعه خورشیدی با ظرفیت بیش از 10 مگاوات 560 تومان اعلام شده است.نکته قابل توجه اینکه نرخ خرید تضمینی برق تجدیدپذیر با نرخ های جهانی مطابقت می کند درحالی که میانگین قیمت فروش هر کیلووات ساعت انرزی الکتریکی در کشور کمتر از قیمت تمام شده آن و حدود یک دهم قیمت خرید تضمینی برق تجدیدپذیر و در برخی فناوری ها حتی کمتر از آن است.*عوارض جدید دریافتی از مردم کجا هزینه می شود؟وام های کم بهره و ارائه تسهیلات از محل بند 'ز' قبوض برق هم از دیگر خدماتی است که دولت به تولیدکنندگان برق خورشیدی می دهد.بند ز عوارض جدیدی در قبوض برق است که با اجرای فاز دوم قانون هدفمندی یارانه ها در قالب 'اخذ عوارض فروش' به قبوض برق مشترکان اضافه و مقرر شد که از محل اخذ این عوارض، دولت وام و تسهیلات بلاعوض و کم بهره برای توسعه برق خورشیدی در مقیاس خانگی و نیروگاهی اختصاص دهد.یوسفیان می گوید: این عوارض هم اکنون در قالب بند ز تبصره 9 از مردم دریافت و برای تولید و توسعه انرژی های نو هزینه می شود؛ البته درآمد این محل در اختیار سازمان انرژی های نو ایران (سانا) از زیر مجموعه های وزارت نیرو است.سانا متولی اصلی حمایت و توسعه انرژی های تجدیدپذیر از جمله برق خورشیدی است و سیاستگذاری، برنامه ریزی و هزینه برای توسعه انرژی خورشیدی از جمله از محل بند ز را انجام می دهد.بنابر اعلام پایگاه اطلاع رسانی سانا مهمترین وظیفه این سازمان مدیریت منابع تجدیدپذیر انرژی و مدیریت گسترش تولید و مصرف انرژی های نوین در کشور با تمرکز بر حداکثر سازی مشارکت بخش خصوصی است.به گفته یوسفیان حتی نصب صفحات خورشیدی در ادارات برق منطقه ای غرب کشور هم از محل عوارض بند ز و با تایید سانا صورت گرفته است.*چه باید کرد؟با توجه به موانع متعددی که سد راه توسعه استفاده از برق خورشیدی است، به نظر می رسد سیاست های وزارت نیرو باید به سمت ارائه تسهیلات بیشتر یا طرح های بزرگ دولتی پیش برود.مدیر دفتر برنامه ریزی و برآورد بار شرکت برق منطقه ای غرب کشور می گوید: دولت باید در این زمینه فرهنگ سازی و هزینه های نصب را کم کند. وی اضافه می کند: در خیلی از شهرها دولت می تواند نیروگاه های خورشیدی بزرگی تاسیس کند که هم در حفظ محیط زیست موثر است و هم یک انرژی ارزان است که هزینه تاسیس آن در سال های بعدی جبران می شود.به گفته او در برخی کشورها، شهرداری تا زمانی که مالک، صفحه خورشیدی نصب نکند، به او پایان کار نمی دهد.معاونت برنامه ریزی و مهندسی شرکت توزیع نیروی برق استان کرمانشاه هم اعتقاد دارد: دانشگاه و کارشناسان این حوزه باید با جدیت مطالعه و پژوهش کنند و تکنولوزی تولید انرژی خورشیدی را به داخل کشور منتقل و هزینه های تولید آن را کم کند.'تاسیس نیروگاه های مقیاس کوچک' هم پیشنهاد دیگر حسینی است. 
 
 
          نقدی بی غرض بر :::: عوامفریبی و تخریب رقبا در انتخابات پیش رو در سال ۹۴  
در جهت مخالف خدمت شایسته و حرفه ای بودن، عوام فریبی وجود دارد که بجای پاسخگویی در برابر قانون و مردم، اقدام به نقشه کشیدن و شبنامه نویسی و دروغ پردازی و پناه بردن به روابط و سنگ اندازی برای دیگران می شود.
عوام فریبی
در روم باستان و زبان یونانی، دِماگوگیا به معنای «رهبری مردم» بوده و معنای افتخارآمیزی داشته و شخصیت های بزرگ را «دماگوگوس» یا «رهبر مردم» می نامیدند. (مانند سیسرو، پریکلس، دموستنس) اما در زبان سیاسی جدید، دماگوژی به معنای عوام فریبی و مردم فریبی به کار می رود، یعنی بهره گیری نادرست از احساسات و تعصب
 
های عامه مردم.گمراه کردن مردم از طریق دادن وعده‌ها و شعارهای دروغین، بنابراین دماگوژی (عوام فریبی، مردم فریبی) معنی می شود و دماگوگ یا عوام فریب (آنکه عوام را بفریبد و مردم را گول بزند)کسی است که با ادعا و دروغ و وعده‌های بی پایه و اساس با تحریف حقایق سعی می‌کند مردم را به سوی خود بکشد و موافقت و پشتیبانی آنان را جلب کند. به عبارت دیگر «عوام‌فریبی آن است که شخصی به جای استدلال و اقامه برهان برای اثبات یک عقیده، سعی می‌کند از راه تحریک احساسات و هیجان‌های جمعی و توسل به عواطف و جوّ حاکم، نوعی تصدیق جمعی نسبت به نتیجه مطلوب خود به دست آورد و تحسین وپشتیبانی آنان را جلب کند» مردم را مانند گله بی عرضه ای می انگارد که نیازمند چوپان است. در عوام‌فریبی، گاه برای افزایش تأثیر روی تک‌تک افراد، از وسایل دیگری همچون بیان دروغ های رویایی و شاخدار، تحریکات مذهبی یا قومی، برافراشتن پرچم‌ها، نواختن موسیقی خاصی کمک گرفته می‌شود. مثلاً اغوای مردم از طریق دادن شعارهای به ظاهر انقلابی و ایراد سخنان به ظاهر مبارزه جویانه ولی بی محتوا (یعنی بدون پشتوانه عمل واقعاً انقلابی) که هدف آن هم جلب موافقت بالاسرها و مردم است. فردی که بین مردم دارای مشروعیت باشد و از بطن جامعه بیرون آمده باشد نیازی به دماگوژی ندارد.
چو پتک ار زیر دستان را بکوبی و نیندیشی … رسد روزی که بینی چرخ پتکست و تو سندانی
 
چو شمع حق برافروزند و هر پنهان شود پیدا … تو دیگر کی توانی عیب کار خود بپوشانی
 
عوامت دست میبوسند و تو پابند سالوسی … خواصت شیر میخوانند و تو از گربه ترسانی
  پست  
 
 
 
 
 
           بنام خدا 
خدمت   دوستانی عزیزی که بنده را مورد لطف قرار داده و با ارسال پیام و تماس تلفنی از علت عدم انتشار اشعار این جانب بر روی شبکه مجازی اینترنت گله نموده اند عرض میکنم    ؛:::                  که عزیزانی  که  از دور و  نزدیک من را میشناسند  میدانند که از سالها ی دور شروع به سرودن شعر نموده و در اغلب نشستهای ادبی و شبهای شعر حضور داشته ام . در سال۱۳۸۸ تصمیم به چاپ و انتشار برخی از اشعار خود گرفتم ولی با توجه به اینکه مردم دیگر همچون سابق رغبتی به خواندن کتابهای خطی و چاپی ندارند تصمیمیم به بارگذاری سروده هایم  بر روی شبکه اینترنت گرفتم . به همین دلیل ازخردادماه سال ۱۳۸۸  به پیشنهاد دوستان  بصورت پراکنده شروع به انتشار سروده هایم بر روی شبکه اینترنت نمودم . 
 .  در   پایان هر سروده برسم شعرا  امضای ادبی من یا همان تخلص   *** شعله *** قید گردیده است متاسفانه بدلیل عدم وجود منع قانون کپی رایت در ایران  مدتیست که ظاهرا کسانی بدون اخذ اجازه و یا  ذکر منبع و ماخذ اقدام به کپی   اشعار من  در وبلاگهای خود نموده و این اشعار را بنام خود مصادره و منتشر میکنند . ضمن اعلام اینکه هیچ گلایه و شکایتی از این دوستان خوش ذوق ندارم . خواهش میکنم برای اینکه این موضوع  بصورت رسم  و هنجار باب نشود .در صورت امکان نام شاعر و تخلص او را ذکر و سپس در وبلاگهای خود انتشار دهند . به همین علت تصمیم دارم من بعد هیچ یک از سروده هایم را در اینترنت به اشتراک نگذارم .
با سپاس.
**    **محمدحسین رحمانیان ** 
*******  شعله ***
 
 
 
                                 *******     دلشکسته **-**
 
      گفته ای  ..دیوانه ام  پس  رنج و  آزارم مکن
با چنین دیوانگی ها خسته و زارم مکن         
...  من همان شمعم که ماندم در میان برف و باد  
.... خانه ای ویرانه ام اینقدر  آوارم  مکن  
... کس چه میداند که در قلب پر از آشوب من ...
.  درد یا شادیست آخر .  شکوه از کارم مکن ....
.  چشمهای خیس و موهای چنان خاکسترم ...
گر نمیبینی ببین   رسوای بازارم مکن ..
.. آنچه در اندیشه  تو هست در من هیچ نیست ...
سخت رنجیدم ز تو . کافیست بیمارم  مکن ..
.  گوشه ای در خون خود  افتاده غرق ماتمم ..
.     دوست داری  مرده ام را زنده در  خاکم مکن .
.  خنده هایم را ببین .دیگر دل من شاد نیست
... بی جهت در تار و پود  غم گرفتارم مکن  .
. ظاهرا گفتی که خوابم خواب من  دیوانگیست ....
.. باز هم لطفی بکن  از خواب بیدارم مکن .....
. ..   چند وقتی هست میبینم که مردم وقت خواب ...
 میروم   میمیرم اما اینچنین خوارم مکن
 
 
 
 
*** برای نوه عزیزم که برای امدنش لحظه شماری میکنم
** ***** تسخیر دل ****** 
پیش من باشی اگر ، دل سیر می گردد مگرعمر جاوید منی دل پیر میگرددمگر
هر زمانی با توام. بابا بزرگ و سرخوشم ‌
هیچ ابی بی جهت چون شیر میگردد مگر
قلب من را فتح کردی نازنینم جان من 
شهر با یک حمله ای تسخیر می گردد مگر
 
لحظه ی دیدار تو باشد که خشکم میزند بی طناب، این دست و پا زنجیر می گردد مگر
 
عاشقت هستم گلم در روز یا شب فرق نیست حس عاشق لحظه ای تغییر می گردد مگر
 
بر لب زیبای تو وقتی بیاید نام من
شعله من با سخن تعبیر می گردد مگر...
 . شعله . تهران . لواسان پاییز نود و چهار